De Wikiviajes, la guía libre de viajes
Ir a la navegación Ir a la búsqueda

Contexto[editar]

El búlgaro es un idioma eslavo hablado por un total de 12 millones de personas, la gran mayoría se ubica en Bulgaria. Considerada como el progenitor de los baltoeslavos, el búlgaro creo su propio alfabeto, ahora conocido como el cirílico el tercer alfabeto más usado en el mundo. A comparación de los demás idiomas eslavos, el búlgaro tuvo mayores cambios estructurales. Aunque se retiene el sistema de aspectos en los verbos, los sustantivos ya no se declinan desde el cierre de la Edad Media, el idioma tiene artículos definidos que se ponen al final de la palabra que identifican. Tampoco usan infinitivos; en lugar de ello, los diccionarios ponen la conjugación de la primera persona del verbo.

Alfabeto[editar]

  • Aa= A como en "Ala"
  • Бб= B de "Burro"
  • Вв= V de 'Víctor'
  • Гг= G de 'Goma'
  • Дд= D de 'Don'
  • Ee= E como en 'zero'. También se pronuncia como 'ye' en 'Yegua' como posición inicial, o después de una vocal para facilitar la pronunciación
  • Жж= Zh como en 'Zhivago'; se parece a la 'J' catalana, rumana o francesa
  • Зз= Z como en 'zona' (pronunciación de América Latina)
  • Ии= I como en 'India'.
  • Йй= Y como en 'estoy o en Yoga.
  • Кк= K como en kilo.
  • Лл= L como en Lindo.
  • Мм= M como en Mamá
  • Нн= N como en 'Nada'; se pronuncia como una ñ cuando es seguida por una e o una и, al igual a los otros eslavos.
  • Oo= O como en 'Polo'; se pronuncia como en inglés 'uh' cuando no es sílaba tónica.
  • Пп= P como en Pepe
  • Pp= R como en Rodrigo
  • Cc= S como en 'soviético'
  • Тт= T como en tonto
  • Yy= U como en Uno.
  • Фф= F como en Faro
  • Xx= J como José
  • Цц= TS como en Inglés cats, como la Z alemana en Zimmer y el eslavo 'c'.
  • Чч= Ch de Chorro.
  • Шш= SH como en show
  • Щщ= SHT como en el alemán 'Still', NO como 'shch' (este último es usa en el ruso).
  • Ъъ= ifual que la 'A', pero más dura y más corta; se asemeja al inglés 'uh' y al rumano ă
  • Ьь= signo suave; no representa un sonido en si, sino sirve para suavizar el consonante anterior o, si se encuentra en medio de una palabra, también se usa para separar sílabas. En contraposición al ruso y otros idiomas eslavos, muy rara vez se usa el signo suave y la suavización no es tan drástica como en el ruso.
  • Юю= Yu como en 'Yugoslavia'
  • Яя= Ya como en 'Yarda'

Pronunciación[editar]

Quizá el alfabeto le parezca exótico, pero, al igual que el ruso, el búlgaro se escribe como se pronuncia. Al igual que el ruso, la tonificación es muy impredecible. Por esa razón, se va a poner un acento cada sílaba tónica (algo que siempre se practica en diccionarios y libros de texto) tanto en la escritura original como en su transliteración a nuestro alfabeto. Se va a usar la ă rumana para transliterar ъ y evitar confusiones. El signo suave no se va incluir en la guía porque casi no se usa en el búlgaro moderno.

Frases[editar]

Signos comunes
ABIERTO = ОТВОРЕНО (oht-VOH-reh-noh) [כ t´v כ ren כ]
CERRADO = ЗАТВОРЕНО (zaht-VOH-reh-noh) [zat´v כ ren כ]
ENTRADA = ВХОД (vkhohd) [´vh כ d]
SALIDA = ИЗХОД ( EEZ-khohd) [´izh כ d]
EMPUJAR = БУТНИ (boot-NEE) [but´ni]
HALAR = ДРЪПНИ (drup-NEE) [drəp´ni]
BAÑO = ТОАЛЕТНА (toh-ah-LEHT-nuh) [t כ a´letna]
HOMBRES = МЪЖЕ (muh-ZHEH) [mə´ζe]
MUJER = ЖЕНИ (zheh-NEE) [ζe´ni]
PROHIBIDO = ЗАБРАНЕНО (zah-brah-NEH-noh) [zabra´nen כ]

Conceptos Básicos[editar]

Colores[editar]

  • Бяло (byálo) = Blanco
  • Зелено (zeléno) = Verde
  • Червено (chervéno) = Rojo
  • Синьо (sínyo) = Azul (masc. Син - sin, fem. Синя - sínya)
  • Черно (chérno) = Negro
  • Жълто (zhə́lto) = Amarillo
  • Оранжево (oránževo) = Naranja
  • Кафяво (kafyávo) = Marrón
  • Сиво (sívo) = Gris
  • Розово (rózovo) = Rosa
  • Лилаво (lilávo) = Violeta

Números[editar]

Cardinales
  • 1 едно (edno)
  • 2 две (dwe)
  • 3 три (tri)
  • 4 четири (tschetiri)
  • 5 пет (pet)
  • 6 шест (schest)
  • 7 седем (sedem)
  • 8 осем (ossem)
  • 9 девет (dewet)
  • 10 десет (desset)
  • 11 единадесет (edinadesset) o единайсет (edinaisset)
  • 12 дванадесет(dwanadesset) o дванайсет(dwanaisset)
  • 13 тринадесет (trinadesset) o тринайсет (trinaisset)
  • 14 четиринадесет (tschetirinadesset) o четиринайсет (tschetirinaisset)
  • 15 петнадесет (petnadesset) o петнайсет (petnaisset)
  • 16 шестнадесет (schestnadesset) o шестнайсет (schestnaisset)
  • 17 седемнадесет (sedemnadesset) o седемнайсет (sedemnaisset)
  • 18 осемнадесет (ossemnadesset) o осемнайсет (ossemnaisset)
  • 19 деветнадесет (dewetnadesset) o деветнайсет (dewetnaisset)
  • 20 двадесет (dwadesset)
  • 21 двадесет и едно (dwadesset i edno)
  • 22 двадесет и две (dwadesset i dwe)
  • 23 двадесет и три(dwadesset i tri)
  • 30 тридесет (tridesset) o триисет (triisset)
  • 40 четиридесет (tschetiridesset) o четириисет (tschetiriisset)
  • 50 петдесет (petdesset)
  • 60 шестдесет (schestdesset)
  • 70 седемдесет (sedemdesset)
  • 80 осемдесет (ossemdesset)
  • 90 деветдесет (dewetdesset)
  • 100 сто (sto)
  • 200 двеста (dwesta)
  • 300 триста (trista)
  • 400 четиристотин (tschetiristotin)
  • 500 петстотин (petstotin)
  • 1000 хиляда (chiljada)
  • 2000 две хиляди (dwe chiljadi)
  • 1,000,000 милион (miljon)
  • 1,000,000,000 милиард (miljard)
  • 1,000,000,000,000 билион (biljon)

Сезон (sezón) - Temporada[editar]

  • Пролет (prólet) = Primavera
  • Лято (lyáto) = Verano
  • Есен (ésen) = Otoño, Otoño
  • Зима (zíma) = Invierno

Месец (mésets) - Mes[editar]

  • Януари (yanuári) = enero
  • Февруари (fevruári) = febrero
  • Март (mart) = marzo
  • Април (apríl) = abril
  • Май (mayo) = mayo
  • Юни (yúni) = junio
  • Юли (yúli) = julio
  • Август (ávgust) = agosto
  • Септември (septémvri) = septiembre
  • Октомври (októmvri) = octubre
  • Ноември (noémvri) = noviembre
  • Декември (dekémvri) = diciembre
  • Миналия месец (Mínalia mésets) = Último mes
  • Този месец (Tózi mésets) = Este mes
  • След два месеца (Sled dva mésetsa) = En dos meses
  • Преди четири месеца (Predí chétiri mésetsa) = Hace cuatro meses

Ден (den) = Día[editar]

  • Понеделник (ponedélnik) = Lunes
  • Вторник (ftórnik) = martes
  • Сряда (sryáda) = miércoles
  • Четвъртък (chetvə́rtək) = jueves
  • Петък (pétăk) = viernes
  • Събота (sə́bota) = sábado
  • Неделя (nedélya) = Domingo
  • Днес (dnes) = Hoy
  • Вчера (fchéra) = Ayer
  • Утре (útre) = Mañana
  • Вдругиден (vdrúgiden) = Pasado mañana
  • Снощи (snóshti) = Anoche
  • Следващата седмица. (slédvashtata sédmitsa) = La próxima semana
  • Миналата седмица (mínalata sédmitsa) = Última semana
  • Преди два дни (predí dva dni) = Hace dos días
  • Рожден ден (rozhdén den) = Cumpleaños
  • Честит рожден ден! (Chestít rozhdén den!) = ¡Feliz cumpleaños!

Fecha y hora de escritura[editar]

El búlgaro usa la hora "militar", como es estándar en los países europeos, a menudo con un punto en lugar de dos puntos y con "ч". [para 'chahSUH', 'hora'] siguiente (es decir, 1PM es 13.00 ч., 9:47 AM es 09.47 ч.) Por escrito o cuando se habla de horarios oficiales, como conciertos, obras de teatro o transporte, el reloj de 24 horas es siempre utilizado, en el habla el reloj de 12 horas se utiliza a veces cuando hay pocas posibilidades de malentendidos.

El tiempo del reloj está un poco más allá del alcance de un libro de frases en complejidad para la mayoría de los idiomas, pero en búlgaro, los minutos se pueden referir en media hora o minutos específicos. Además, se utilizan construcciones como "un cuarto para las seis" (literalmente "6 menos 15").

La 'T' en 'chah-SUHT' (o'clock часът ) solo se puede pronunciar si es el comienzo de la oración, y generalmente no entonces, a menos que el hablante esté tratando de ser especialmente oficial. La 'V' que significa 'en [tiempo]' o 'a las [en punto]' generalmente se pronuncia 'F' antes de las vocales y si hay dificultad o confusión se pronuncia con una sílaba extra como 'vuhf' o 'vuv' ( dependiendo de la siguiente letra). Esto se muestra en los ejemplos siguientes.

Колко (ви) е часът? (Kólko (vi) e chasə́t?) - ¿Qué hora es?[editar]
  • 12:00, Дванайсет (часа е). (Dvanáyset (chasə́ e).) = (Son) las doce en punto. = 12:00
  • 7:13, Седем и тринайсет (Sédem i trináyset) = Siete trece = 7:13
  • 3:15, Три и петнайсет (Tri i petnáyset) = Tres quince = 3:15
  • 11:30, Единайсет и трийсет, Единайсет и половина (Edináyset i tríyset, Edináyset i polovína) = once y media, once y media = 11:30
  • 1:45, Един и четиресет и пет (Edin i chetíreset i mascota) = Uno cuarenta y cinco = 1:45
  • 7:55, Осем без пет (ósem bez pet) = Cinco a ocho = 7:55
  • 19:35, Седем и трийсет и пет вечерта, Деветнайсет и трийсет и пет (sédem i tríyset i pet vechertá, devetnájset i tríyset i pet) = 7:35 pm treinta y cinco
  • вечерта (vechertá) = por la noche
  • след обед, след обяд (slet óbet, slet obyát) = por la tarde
  • сутринта (sutrintá) = por la mañana (AM)
  • през нощта (prez noshtá) = de noche
  • Ден (den) = Día
  • Седмица (sédmitsa) = Semana
  • Месец (mésets) = Mes

Expresiones comunes[editar]

Saludos

  • Здравей (zdravéy) - Hola
  • Здрасти (zdrásti) - Hola
  • Добро утро (dobró útro) - Buenos días
  • Добър ден (dóbər dén) - Buen día
  • Добър вечер (dóbər vécher) - Buenas noches
  • Лека нощ (léka nósht) - Buenas noches
  • Довиждане (dovízhdane) - Adiós
  • Доскоро (doskóro) - Hasta pronto
  • Чао (cháo) (informal) - Bye
  • Как си? (kák si) (informal) - ¿Cómo estás?
  • Как сте? (kák ste) (formal, y también en plural) - ¿Cómo estás?
  • Да (da) - Sí
  • Не (ne) - No
  • Може би (mózhe bi) - Quizás
  • Не знам (neznám) - No lo sé
  • Какво правиш? (kakvó právish) (informal) - ¿Qué estás haciendo?
  • Какво правите? (kakvó právite) (formal, y también forma plural) - ¿Qué estás haciendo?
  • Добре съм (dobré səm) - Estoy bien
  • Всичко най-хубаво (vsíchko nay-húbavo) - Todo lo mejor
  • Поздрави (pózdravi) - Saludos
  • Благодаря (blagodaryə́) (formal e informal) - Gracias
  • Мерси (mersí) (informal) - Gracias
  • Моля (mólya) - Por favor o de nada
  • Извинете! (izvinéte) (formal) - ¡Disculpe!
  • Извинявай! (izvinyávay) (informal) - ¡Lo siento!
  • Колко е часът? (kólko e chasə́t) - ¿Qué hora es?
  • Говорите ли ...? (govórite li ...) - ¿Hablas ...?
... английски (anglíyski) - Inglés
... български (bə́lgarski) - Búlgaro
... китайски (kitáyski) - chino
... френски (frénski) - Francés
... немски (némski) - alemán
... гръцки (grə́tski) - Griego
... италиански (italyánski) - italiano
... японски (yapónski) - Japonés
... корейски (koréyski) - Coreano
... латински (latínski) - latín
... испански (ispánski) - español

Despedidas

  • Ще се видим скоро (shte se vídim skóro) - Hasta pronto
  • Ще се видим утре (shte se vídim útre) - Nos vemos mañana

Expresiones para mostrar afecto[editar]

  • Обичаш ли ме? (Obíchash li me?) - ¿Me quieres?
  • Обичам те! (¡Obícham te!) - ¡Te amo!
  • Харесваш ли ме? (Harésvash li me?) - ¿Te gusto?
  • Харесвам те (Harésvam te) - Me gustas
  • Много ми липсваш / липсват (Mnógo mi lípsvash / lípsvat) - Te extraño mucho
  • Много си хубав / хубава (Mnógo si húbaf / húbava)) - Eres muy bonita (se dice que las mujeres terminan en "a")

Expresiones para actividades / pasatiempos / tiempo libre[editar]

  • Караш ли ... (¿Kárash li?) (Informal) - ¿Conduces / conduces ...?
... кола? (kolá) - ¿un coche?
... мотор? (motór) - ¿una motocicleta?
Respuesta
  • Да, карам. (Da, káram.) - Sí, lo hago.
  • Аз не го правя (Az ne go pravya.) - No lo hag

Preguntas para irse a cualquier lugar

  • Искаш ли да ходим на ...? (Ískash li da hódim na ...) - ¿Quieres ir a ...?

Vocabulario de mercado[editar]

  • Колко струва? (Kólko strúva?) = ¿Cuánto cuesta?
  • Какво е това? (Kakvó e tová?) = ¿Qué es esto?
  • Ще го купя. (Shte go kúpya.) = Lo compraré.
  • Дайте ми онова. (Dáyte mi onová.) = Dame ese.
  • Искам да купя ... (Ískam da kúpya ...) = Me gustaría comprar ...
  • Имате ли ... (Ímate li ...) = ¿Tienes ...
  • Отворено (Otvóreno) = Abierto
  • Затворено (Zatvóreno) = Cerrado
  • Намаление до ...% (Namalénie do ...%) = Venta, Descuento hasta ...%
  • Кеш (kesh), В брой (V broy) = Efectivo
  • Банкомат (Bankomát) = cajero automático

Preguntas[editar]

Preguntas básicas[editar]

  • Защо? (formal e informal) (zashtó?), Що? (very informal) (shto?) = ¿Por qué?
  • Какво? (kakvó?) = ¿Qué?
  • Къде? (kadé?) = ¿Donde?
  • Как? (kak?) = ¿Cómo?
  • Кога? (kogá?) = ¿Cuándo?

Preguntas comunes[editar]

  • Как си? (Kak si?) = ¿Cómo estás?
  • Какво правиш? (kakvó právish) = ¿Qué estás haciendo?
  • Какво работиш? (Kakvo rabótish?) (informal) = ¿Qué haces?
  • Къде отиваш? (Kədé otívash) = ¿A dónde vas?
  • Гладен ли си? = (Gláden li si?) = ¿Tienes hambre?
  • Жаден ли си? = (Zháden li si?) = ¿Tienes sed?
  • Кога ще се върнеш? (Kogá shte se və́rnesh?) = ¿Cuándo regresas?
  • Кога ще се видим (пак)? (Kogá shte se vídim (pak) = ¿Cuándo volveremos a vernos (nuevamente)?

Съм (səm) - Para ser[editar]

  • Аз съм (Az səm) - Yo soy
  • Ти си (Ti si) - Tú eres (informal), Ud. Es (formal)
  • Той / Тя / То e (Tóy / Tyá / To e) - Él / Ella / Es
  • Ние сме (Níe sme) - Somos
  • Вие сте (Víe ste) - Sois (informal), Uds. Son (formal)
  • Те са (Te sa) - Son

Palabras de acción de emergencia[editar]

  • Помощ! (pómosht) = ¡Ayuda!
  • Полиция! (polítsia) = ¡Policía!
  • Пожар! (pozhár) = ¡Fuego!
  • ¡Bнимавай! (vnimávai) = ¡Ten cuidado!
  • Спри! o Стой! (spri) o (stój) = ¡Alto! / ¡Congelar!

En el restaurante / cafetería, etc.[editar]

  • Малко (málko) = Un poco
  • Много (mnógo) = Mucho
  • По-малко (pó málko) = Menos
  • Повече (póveche) = Más
  • Всичко (то), цяло (то) (vsíchko (to) / tsyálo (to)) = Todos
  • Закуска (zakúska) = Desayuno
  • Обяд (obyád) = Almuerzo
  • Вечеря (vechérya) = Cena
  • Вегетарианец (machos) (vegetaryánets), вегетарианка (hembra) (vegetaryánka) = Vegetariano
  • Кошер (koshér) = Kosher
  • Наздраве! (nazdráve!) = ¡Salud!
  • ¿Сметката, моля, aко обичате (Smétkata, mólya, ako obíchate, formal) o Може ли сметката? (mózheli smétkata ?, informal) = ¿Me pueden dar el cheque, por favor?

Напитка (napítka) = Bebida[editar]

  • Топли / Студени предястия (tópli / studéni predyástia) = entrantes calientes / fríos
  • Кафе (kafé) = Café
  • Чай (chay) = Té
  • Сок (sok) = jugo
  • Вода (vodá) = Agua
  • Бира (bíra) = Cerveza
  • Вино (víno) = Vino
  • Лед (led) = Hielo

Especias[editar]

  • Сол (sol) = Sal
  • Захар (záhar) = Azúcar
  • Пипер (pipér) = Pimienta

Месо (mesó) = Carne[editar]

  • Телешко (téleshko) = Carne de res
  • Свинско (svínsko) = Cerdo
  • Риба (ríba) = Pescado
  • Пилешко (píleshko) = Aves de corral
  • Пържола (parzhóla) = Filete

Зеленчук (zelenchúk) = Vegetal[editar]

  • Картоф (kartóf) = Patata
  • Пържени картофи (pə́rzheni kartófi) = papas fritas (lit .: papas fritas)
  • Салата (saláta) = Ensalada

Varios[editar]

  • Сандвич (sándwich) = emparedado
  • Олио (ólio) = Aceite
  • Оцет (otsét) = Vinagre
  • Хляб (hlyab) = Pan

Плод (plot) / Плодовe (plodové) = Frutas[editar]

  • банан (banan) = banana, plátano
  • праскова(praskova) = durazno
  • лимон (limon) = limón
  • грозде (grozde) = uvas
  • круша (krusha) = pera
  • Аппле (Apple) = manzana
  • кайсия (kaĭsiya) = albaricoque, damasco
  • Череша (Cheresha)= cereza

Десерт (desért) = Postre[editar]

  • Сладолед (sladolét) = Helado

Тоалетна (toalétna) = Baño[editar]

  • Извинете, къде е тоалетната? (Izvinete, kədé e toalétnata?) = Disculpe, ¿dónde está el baño?

Vocabulario de la oficina de correos[editar]

  • Поща (poshta) = Oficina de correos
  • Картичка (kártichka) = Postal
  • Плик (plik) = Sobre
  • Марка (márka) = Sello
  • Марки (márki) = Sellos

Vocabulario de transporte / carreteras[editar]

  • Колко струва билета? (Kólko strúva biléta?) = ¿Cuánto cuesta la tarifa?
  • Билет (bilét) = Entrada
  • Един билет за ... (ако обичате) / моля. ((Edín) bilét za ... ako obíchate / mólya. = Un boleto para ..., por favor.
  • Къде отиваш? (¿Kadé otívash?) (Informal) = ¿A dónde vas?
  • Къде отивате? (Kadé otívate?) (Formal) = ¿A dónde vas?
  • Къде живееш? (Kadé zhivéesh?) (Informal) = ¿Dónde vives?
  • Къде живеете? (Kadé zhivéete) (formal) = ¿Dónde vives?
  • Влак (Vlak) = Tren
  • Трамвай (Tramváy) = Tranvía
  • Автобус (Aftobús) = Autobús
  • Метро (Metró) = Metro, Metro, Metro
  • Летище (Letíshte) = Aeropuerto
  • Гара (Gára) = Estación de tren
  • (Автобусна) гара ((avtobúsna) gára) = Estación de autobuses
  • (Автобусна) спирка ((avtobúsna) spírka) = Parada de autobús
  • (Метро) станция ((Metro) stántsiya) = estación de metro, estación de metro, estación de metro
  • Заминаване (zaminávane) = Salida
  • Пристигане (pristígane) = Llegada
  • Агенция за коли под наем (Agéntsia za kolí pod náem) = Agencia de alquiler de coches
  • Паркинг (párking) = Aparcamiento
  • Улица (úlitsa) = Calle
  • Булевард (bulevárd) = Bulevar
  • Квартал (kvartál) = Barrio
  • Площад (ploshtát) = Cuadrado
  • Тоалетни (toalétni) = Baños

Lugares[editar]

Instituciones/edificios/lugares[editar]

  • Банка (bánka) = Banco
  • Полиция (Polítsia) = Policía
  • Полицейско управление (politséysko upravlenie) = Estación de policía
  • Болница (bólnitsa) = Hospital
  • Аптека (aptéka) = Farmacia, Químicos
  • Магазин (magazín) = Tienda, Tienda
  • Ресторант (restoránt) = Restaurante
  • Училище (uchílishte) = Escuela
  • Църква (tsə́rkva) = Iglesia
  • Поща (póshta) = Oficina de correos
  • Улица (úlitsa) = Calle
  • Булевард (bulevárt) = Bulevar
  • Площад (ploshtát) = Cuadrado
  • Планина (planiná) = Montaña
  • Хълм (halm) = Colina
  • Долина (doliná) = Valle
  • Океан (okeán) = Océano
  • Езеро (ézero) = Lago
  • Река (reká) = Río
  • Басейн (baseyn) = Piscina
  • Кула (kúla) = Torre
  • Мост (la mayoría) = Puente

Direcciones/fuera[editar]

  • Къде е ...? (Kadé e ...?) = ¿Dónde está ...?
  • ляв (lyav) = Izquierda
  • На ляво (na lyávo) = A la izquierda
  • десен (dásen) = Derecha
  • На дясно (na dyásno) = A la derecha
  • Право / Направо (právo / naprávo) = Derecho
  • Давай / карай направо (Dàvay / káray naprávo) = Continuar / seguir recto
  • Горе / нагоре (góre / nagóre) = Arriba
  • Долу / надолу (dólu / nadólu) = Abajo
  • Далеч, далече (daléch, daléche) = Lejos
  • Близо, близко (blízo, blísko) = Cerca
  • Дълго (də́lgo) = Largo
  • Късо (kə́so) = Corto
  • (Туристическа) карта ((turistícheska) kárta) = (turista) Mapa
  • Туриситическа информация (Turistícheska informátsia) = Información turística
  • Музей (muzey) = Museo
  • Улица (ulitsa) = Calle
  • Булевард (bulevart) = Bulevar
  • Площад (ploshtat) = Cuadrado
  • (Авто) магистрала ((afto) magistrála) = Autopista, Autopista
Este artículo es un esquema y necesita más contenido. Tiene un modelo de artículo, pero no tiene suficiente información. Si encuentras un error, infórmalo o Sé valiente y ayuda a mejorarlo.